ماساژ خانگی می‌تواند برای ایجاد آرامش و کاهش موقت بعضی ناراحتی‌های عضلانی مفید باشد، اما همیشه انتخاب مناسبی برای هر نوع درد نیست. شواهد علمی درباره اثر ماساژ در انواع مختلف درد یکسان نیست و میزان فایده آن به شرایط فرد و نوع مشکل بستگی دارد.
از طرف دیگر، اگر ماساژ با فشار زیاد یا تکنیک نامناسب انجام شود، حتی می‌تواند عوارض جدی را به همراه داشته باشد.
در ادامه به 9 اشتباه رایج در ماساژ خانگی که می‌تواند درد را بدتر کند می پردازیم.
1. وارد کردن فشار بیش از حد به محل درد
وقتی عضله دردناک است، ممکن است وسوسه شوید دقیقاً همان نقطه را با فشار بیشتری ماساژ دهید. این کار همیشه مفید نیست و فشار شدید، به‌خصوص روی ناحیه‌ای که علت درد آن مشخص نیست، می‌تواند ناراحتی را بیشتر کند.
روش ایمن‌تر این است که با شدت کم شروع کنید و واکنش بدن را بررسی کنید. اگر درد افزایش پیدا کرد، فشار را بیشتر نکنید.
2. ماساژ دادن محل آسیب‌دیده بلافاصله بعد از آسیب
پس از یک ضربه یا آسیب جدید، ممکن است فرد برای کاهش درد به سراغ ماساژ برود؛ اما ابتدا باید مشخص شود که واقعاً با یک گرفتگی ساده روبه‌رو هستیم یا آسیب دیگری وجود دارد.
3ماساژ مستقیم روی استخوان، مفصل یا ناحیه بسیار حساس
فشار مستقیم و شدید روی استخوان، مفصل یا ناحیه‌ای که بسیار حساس و دردناک است، انتخاب مناسبی برای ماساژ خانگی نیست و ابتدا باید علت آن مشخص شود.
4. ادامه دادن ماساژ با وجود درد تیز یا غیرعادی
یکی از رایج‌ترین باورهای اشتباه این است که «هرچه ماساژ دردناک‌تر باشد، اثر بیشتری دارد». در واقع، احساس فشار یا حساسیت خفیف ممکن است در بعضی افراد هنگام ماساژ ایجاد شود و این تا حدی طبیعی است، اما درد بیشتر معیار قابل اعتمادی برای مؤثر بودن ماساژ نیست. زیرا هدف از ماساژ خانگی نباید تحمل درد یا فشار بیشتر باشد، بلکه هدف باید ایجاد تحریک کنترل‌شده و متناسب با شرایط بدن باشد.
5. ماساژ طولانی در یک نقطه
گاهی فرد تصور می‌کند اگر یک نقطه سفت یا دردناک را مدت بیشتری فشار دهد، گرفتگی سریع‌تر برطرف می‌شود. اما طولانی‌تر کردن ماساژ به‌تنهایی به معنی نتیجه بهتر نیست. به‌جای تمرکز طولانی روی یک نقطه، شدت مناسب را انتخاب کنید.
6. استفاده نادرست از ابزارهای ماساژ
غلتک‌ها، توپ‌های ماساژ و سایر ابزارها می‌توانند فشار بیشتری نسبت به دست ایجاد کنند. همین موضوع باعث می‌شود استفاده نادرست از آنها، به‌خصوص روی نقاط حساس یا دردناک، مشکل‌ساز شود.
فشار ابزار باید قابل‌کنترل باشد. همچنین نباید ابزار را روی زخم یا ناحیه‌ای با پوست آسیب‌دیده به کار برد.
۷. ماساژ دادن گردن با فشار یا حرکت نامناسب
گردن یکی از نواحی‌ای است که بهتر است در ماساژ خانگی با احتیاط بیشتری با آن برخورد شود.ماساژ گردن نباید شامل فشار شدید یا حرکات خشن باشد. اگر درد گردن ناگهانی، شدید یا همراه با علائم عصبی مانند ضعف یا بی‌حسی است، بهتر است به‌جای ادامه ماساژ، علت مشکل بررسی شود.
۸. نادیده گرفتن علت اصلی درد
اگر درد مرتب تکرار می‌شود، بدون دلیل مشخص ادامه دارد یا به‌تدریج شدیدتر می‌شود، فقط تکرار ماساژ راه‌حل مناسبی نیست. در چنین شرایطی باید علت اصلی درد بررسی شود.
۹. ماساژ دادن فردی که شرایط پزشکی خاص دارد بدون توجه به آن
ایمنی ماساژ به وضعیت جسمی فرد نیز بستگی دارد. بعضی شرایط پزشکی ممکن است نیاز به تغییر تکنیک، کاهش فشار یا اجتناب از برخی انواع ماساژ داشته باشند.
برای مثال، افرادی که داروهای ضدانعقاد مصرف می‌کنند یا دچار اختلالات خونریزی هستند، نباید بدون نظر متخصص تحت ماساژ شدید و عمقی قرار بگیرند. همچنین ماساژ نباید روی زخم یا ناحیه‌ای از پوست که در وضعیت مناسبی برای ماساژ نیست انجام شود.
اگر بیماری زمینه‌ای، مصرف داروی خاص یا شرایط ویژه‌ای مانند بارداری دارید، پیش از انتخاب نوع ماساژ بهتر است درباره ایمنی آن با پزشک یا فرد متخصص مشورت کنید.
اگر بعد از ماساژ درد بیشتر شد، چه کار کنیم؟
در این حالت شدت و مدت ناراحتی اهمیت دارد؛ اگر بعد از ماساژ
- درد به‌جای بهتر شدن شدید و رو به افزایش شده است
- درد تیز، سوزشی شده است
- عملکرد طبیعی اندام را مختل شده است
- با علائم جدیدی مانند ضعف و بی‌حسی و تورم همراه شده است
در اولین قدم باید ماساژ را متوقف کنید و سپس در اولین فرصت برای ارزیابی دقیق به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی بهتر است ماساژ را به متخصص بسپاریم؟
در ماساژ خانگی معمولاً فرد بر اساس احساس خودش تصمیم می‌گیرد کجا و با چه شدتی ماساژ دهد. مشکل اینجاست که ممکن است علت درد را به‌درستی تشخیص ندهد یا شدت فشار را بیش از حد افزایش دهد.
اگر نمی‌دانید علت درد چیست، اخیراً دچار آسیب شده‌اید، درد شدید یا مداوم دارید یا بیماری زمینه‌ای و داروی خاصی دارید، بهتر است به‌جای آزمون‌وخطا در خانه از نظر یک متخصص مناسب استفاده کنید.
اگرچه ماساژ حرفه‌ای هم جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیست اما یکی از ویژگی های اصلی آن، بررسی شرایط فرد، انتخاب تکنیک مناسب و توجه به محدودیت‌های بدن است؛ پس بهتر است به جای خوددرمانی در خانه یک ماساژ حرفه ای، در استیناس را انتخاب کنید.
