اگر ماساژور هستید یا در حال یادگیری ماساژ هستید، احتمالاً نام گراستون (Graston Technique) را شنیدهاید؛ تکنیکی که در آن از ابزارهای مخصوص برای کار با بافت نرم استفاده میشود.
در نگاه اول ممکن است گراستون ساده به نظر برسد: یک ابزار را روی بدن قرار میدهید و آن را در مسیر مشخصی حرکت میدهید. اما یادگیری حرفهای گراستون به حفظ کردن چند حرکت محدود نمیشود. اگر هدفتان یادگیری گراستون است، باید درپی پاسخ به سوالات زیر باشید:
- چه زمانی استفاده از گراستون منطقی است؟
- چه ابزاری را انتخاب کنم؟
- فشار و زاویه را چگونه کنترل کنم؟
- قبل از استفاده از ابزار چه چیزی را ارزیابی کنم؟
- چه واکنشی طبیعی است و چه واکنشی هشداردهنده؟
- چه زمانی نباید از تکنیک استفاده کنم؟
- آیا با مطالعه و دیدن ویدئو میتوان به مهارت عملی رسید؟
این مقاله با همین رویکرد نوشته شده است.
نکته مهم: این مقاله برای آموزش مفاهیم و مسیر یادگیری است و جای آموزش عملی، تمرین تحت نظارت یا ارزیابی حرفهای را نمیگیرد. اگر قرار است گراستون را روی مراجعهکننده اجرا کنید، باید آموزش و صلاحیت لازم برای این کار را داشته باشید.
گراستون چیست؟
Graston Technique یک روش مبتنی بر استفاده از ابزار در حوزه Instrument-Assisted Soft Tissue Mobilization یا IASTM است.
سیستم رسمی گراستون از ابزارهای اختصاصی استفاده میکند و آموزش آن شامل شناخت ابزار، استروکها، ارزیابی بافت، موارد کاربرد و موارد منع و احتیاط است.
در اجرای حرفهای این ماساژ، ابزار بخشی از یک فرآیند بزرگتر است:
ارزیابی -> تعیین هدف -> انتخاب ابزار و تکنیک -> اجرای کنترلشده -> بررسی پاسخ بدن -> تصمیم برای ادامه، تغییر یا توقف
نکته:IASTM یک اصطلاح کلی برای تکنیکهای کار با بافت نرم با کمک ابزار است و Graston Technique یکی از سیستمهای مشخص این حوزه است و نباید این دو اصطلاح را کاملاً مترادف در نظر گرفت. این تفاوت برای ماساوری که قصد آموزش حرفهای دارد مهم است؛ چون هر ابزار یا روش IASTM الزاماً به معنای استفاده از سیستم اختصاصی Graston نیست.
تفاوت گراستون با ماساژ دستی و فوم رولر چیست؟
اگرچه هر سه با بافت نرم سروکار دارند اما نحوه ایجاد و کنترل تماس در آنها متفاوت است.
- در ماساژ دستی، ماساژور مستقیماً با انگشتان، کف دست، شست، ساعد یا سایر بخشهای دست با بدن تماس برقرار میکند.
- در گراستون، ابزار بخشی از تماس با بافت را بر عهده میگیرد و شکل آن میتواند روی نحوه کنترل حرکت و سطح تماس تأثیر بگذارد.
- در فوم رولر معمولاً فرد با استفاده از وزن بدن خود فشار ایجاد میکند و کنترل تماس مانند زمانی نیست که یک متخصص ابزار را با دست هدایت میکند.
برای یک ماساژور، سؤال “کدام روش قویتر است؟” چندان مهم نیست؛ بلکه باید پرسید: “با توجه به هدف، شرایط فرد و مهارت من، کدام روش مناسبتر است؟”
قبل از یادگیری گراستون چه چیزهایی باید بلد باشید؟
ابزار جای دانش پایه را نمیگیرد، یکی از اشتباهات رایج این است که هنرجو قبل از یادگیری بدن و ارزیابی آن، مستقیماً سراغ ابزار برود.
در آموزش رسمی گراستون نیز آشنایی با سیستم اسکلتیعضلانی و ساختارهای اصلی بدن بهعنوان پیشنیاز مهم مطرح شده و تجربه قبلی در تکنیکهای دستی و کار با بافت نرم نیز مفید دانسته شده است.
آناتومی و شناخت بافتهای نرم
برای کار حرفهای باید بدانید در حال کار روی چه ساختاری هستید. بسته به ناحیه بدن، این شناخت میتواند شامل مواردی مانند:
- عضلات
- تاندونها
- رباطها
- فاشیا
- مفاصل
- استخوانها
- بافت اسکار
باشد. هدف از یادگیری آناتومی این نیست که نام صدها ساختار را حفظ کنید؛ بلکه باید بتوانید ساختارهای مهم هر ناحیه را بشناسید و بدانید ابزار در چه محدودهای قرار میگیرد.
پالپیشن و ارزیابی بافت
پالپیشن (Palpation) یعنی استفاده از لمس برای دریافت اطلاعات درباره ساختارهای بدن. دست ماساژور فقط وسیله اعمال فشار نیست؛ باید برای ارزیابی نیز استفاده شود.
قبل از کار با ابزار باید موارد زیر را در نظر بگیرید:
- وضعیت عمومی بافت
- حساسیت فرد
- وضعیت پوست
- وجود درد یا ناراحتی غیرمعمول
- محدوده حرکتی مرتبط با ناحیه
- سابقه آسیب یا جراحی
- شرایط پزشکی مرتبط
البته ارزیابی ماساژور جای تشخیص پزشکی را نمیگیرد.
گراستون برای چه شرایطی استفاده میشود؟
گراستون و سایر روشهای IASTM بیشتر در زمینه کار با بافت نرم و مشکلات اسکلتیعضلانی استفاده میشوند. بسته به شرایط فرد و نتیجه ارزیابی، گراستون ممکن است در موارد زیر به کار گرفته شود:
۱. سفتی و محدودیت حرکت بافت نرم
یکی از موقعیتهایی که ممکن است گراستون در آن مطرح شود، وجود سفتی یا کاهش حرکتپذیری بافت نرم است. برای مثال، فرد ممکن است بعد از فعالیت بدنی تکراری، تمرین شدید یا یک مشکل اسکلتیعضلانی، در بخشی از عضله یا بافت اطراف آن احساس کشش، سفتی یا محدودیت حرکت داشته باشد. در چنین شرایطی، درمانگر ابتدا وضعیت بافت و علت احتمالی مشکل را ارزیابی میکند و سپس بر اساس هدف جلسه، درباره استفاده از ابزار و نوع تکنیک تصمیم میگیرد.
۲. برخی مشکلات تاندونی و عضلانی
در برخی مشکلات تاندونی و عضلانی نیز IASTM و گراستون مورد بررسی قرار گرفتهاند. در منابع آموزشی رسمی گراستون، نمونههایی مانند مشکلات مرتبط با تاندون آشیل و تاندونهای اطراف آرنج در میان کاربردهای بالینی مطرح شدهاند.
با این حال، وجود یک مشکل تاندونی یا عضلانی به این معنی نیست که باید مستقیماً روی ناحیه دردناک ابزار کشیده شود. مرحله آسیب، تحریکپذیری بافت، محل دقیق مشکل و شرایط فرد باید قبل از انتخاب تکنیک در نظر گرفته شوند.
۳. محدودیت دامنه حرکتی
کاهش دامنه حرکتی (ROM) یکی دیگر از مواردی است که در پژوهشهای IASTM بررسی شده است. اگر بخشی از محدودیت حرکت با وضعیت بافت نرم ارتباط داشته باشد، درمانگر ممکن است تکنیکهای ابزارمحور را در کنار سایر روشهای مناسب در برنامه خود قرار دهد.
برخی مطالعات و متاآنالیزها بهبود دامنه حرکتی پس از IASTM را گزارش کردهاند، اما میزان اطمینان به این شواهد در مطالعات مختلف یکسان نیست. بنابراین بهتر است بهبود ROM را یک هدف یا پیامد احتمالی بدانیم، نه نتیجهای تضمینشده برای همه افراد.
۴. تغییرات بافتی پس از آسیب یا جراحی و اسکار
اسکار (Scar Tissue) بافتی است که در روند ترمیم پس از آسیب پوستی یا جراحی شکل میگیرد. بسته به محل و مرحله ترمیم، اسکار ممکن است از نظر ضخامت، انعطافپذیری، حساسیت و حرکتپذیری با بافت اطراف متفاوت باشد.
در آموزش رسمی گراستون، اسکار و چسبندگیهای بافتی نیز در میان کاربردهای بالینی مطرح شدهاند. با این حال، این به معنی آن نیست که هر اسکاری را میتوان با ابزار گراستون مورد کار قرار داد. سن اسکار، کامل شدن ترمیم، وضعیت پوست، حساسیت ناحیه و سابقه جراحی باید بررسی شوند.
بهخصوص در اسکارهای تازه یا محل جراحی اخیر، ابتدا باید بررسی کرد که آیا بافت برای این نوع مداخله آماده است یا خیر.

۵. برخی دردها و مشکلات اسکلتیعضلانی در نواحی مختلف بدن
IASTM در مطالعات مربوط به گردن، ستون فقرات و اندامهای فوقانی و تحتانی نیز بررسی شده است. برای مثال، مطالعات جدید در افراد مبتلا به درد گردن، تغییراتی را در برخی شاخصهای درد و دامنه حرکتی گزارش کردهاند. همچنین متاآنالیزهای کلیتر، اثر IASTM را بر درد و دامنه حرکتی در گروههایی از افراد مبتلا به مشکلات اسکلتیعضلانی بررسی کردهاند.
با این حال، این یافتهها به معنی آن نیست که گراستون برای هر نوع درد در این نواحی مناسب است. علت مشکل، وضعیت بافت، مرحله آسیب و شرایط فرد باید قبل از انتخاب تکنیک ارزیابی شوند.
استروکهای گراستون کدام اند؟
در ماساژ، استروک (Stroke) یعنی نوع حرکت دست یا ابزار روی بافت بدن؛ یعنی اینکه ابزار یا دست با چه جهت، مسیر، شکل و الگوی حرکتی روی پوست و بافت نرم حرکت میکند.
در برنامه آموزشی رسمی Essential Training شرکت Graston Technique، استروکهایی مانند Scanning، Sweeping، Strumming، Brushing، Swiveling، Scooping،J-Stroke و Framing آموزش داده میشوند.
نکته مهم این است که استروکها را نباید به شکل فهرستی از حرکات حفظ کرد؛ بلکه برای هر استروک باید بتوانید به چهار سؤال پاسخ دهید:
- چرا از آن استفاده میکنم؟
- روی چه ناحیهای؟
- با چه ابزار و چه سطحی از کنترل؟
- پاسخ بدن به من چه اطلاعاتی میدهد؟
| استروک | ماهیت کلی حرکت | تمرکز اصلی | گستره کار | نکته مهم برای هنرجو |
|---|---|---|---|---|
| Scanning | حرکت برای بررسی بافت | شناسایی تفاوتها و تغییرات بافتی | معمولاً بررسی اولیه ناحیه | بیشتر نقش ارزیابی دارد و نباید صرفاً یک حرکت رفتوبرگشتی تلقی شود. |
| Sweeping | حرکت جارویی و پیوسته | بررسی و پوشش سطح وسیعتر | گسترده | برای پوشش ناحیه بزرگتر مناسبتر است؛ گسترده بودن حرکت به معنی فشار بیشتر نیست. |
| Strumming | حرکت متمرکزتر در امتداد یک مسیر | بررسی یا کار روی محدوده مشخص | متوسط تا محدود | کنترل مسیر و تطبیق حرکت با وضعیت بافت اهمیت دارد. |
| Brushing | حرکت کنترلشده روی سطح بافت | بررسی و کار سطحیتر | معمولاً محدودتر | شدت حرکت نباید هدف اصلی باشد؛ کنترل ابزار و پاسخ بافت مهمتر است. |
| J-Stroke | حرکت با مسیر مشخص | تمرکز روی مسیر یا محدوده خاص | محدودتر و هدفمند | شکل حرکت مهم است، اما باید با آناتومی ناحیه هماهنگ شود. |
| Swiveling | حرکت همراه با تغییر جهت کنترلشده | تطبیق مسیر ابزار با ناحیه | بسته به ناحیه | تغییر جهت باید هدفمند باشد، نه چرخاندن تصادفی ابزار. |
| Scooping | حرکت با الگوی قاشقی/جمعکننده | تطبیق حرکت با فرم ناحیه | بسته به ناحیه | فرم و انحنای سطح بدن در کنترل حرکت اهمیت دارد. |
| Framing | حرکت متمرکز در اطراف یا محدوده مشخص | تمرکز روی یک ناحیه خاص | محدود و موضعیتر | انتخاب محدوده باید بر اساس ارزیابی باشد، نه صرفاً محل درد. |
ابزارهای گراستون
ابزارهای اختصاصی Graston در شکلها و طراحهای مختلفی ساخته شدهاند. منابع رسمی این سیستم از شش ابزار فولاد ضدزنگ اختصاصی صحبت میکنند.

تفاوت ابزارهای گراستون صرفاً ظاهری نیست. شکل و طراحی ابزار میتواند روی مواردی مانند:
- نحوه گرفتن ابزار
- کنترل حرکت
- سطح تماس
- دسترسی به نواحی مختلف
- مسیر حرکت
- احساس تماس با بدن
تأثیر بگذارد.
ابزار GT1؛ مناسب برای نواحی بزرگتر
GT1 یکی از ابزارهای بزرگ سیستم گراستون است و برای ارزیابی و کار روی سطح وسیعتر بافت نرم طراحی شده است. این ابزار دارای یک لبه درمانی مقعر با یک پخ (bevel) و دو برجستگی محدب یا Knob است و برای کار روی گروههای عضلانی بزرگ کاربرد دارد.

به زبان ساده، زمانی که درمانگر میخواهد یک ناحیه وسیعتر را بررسی کند یا روی گروه عضلانی بزرگتری کار کند، GT1 میتواند گزینه مناسبی باشد.
این ابزار از استروکهایی مانند Sweeping، Fanning، Swiveling و Scooping پشتیبانی میکند.
نکته برای هنرجو:
GT1 را صرفاً به دلیل بزرگ بودن برای اعمال فشار بیشتر انتخاب نکنید. اندازه و شکل ابزار بیشتر به پوشش سطح و نحوه کنترل تماس مربوط است، نه اینکه الزاماً باید فشار بیشتری اعمال شود.
۲. ابزار GT2؛ برای نواحی کوچکتر و سطوح محدب
GT2 برای ارزیابی و کار روی بافتهایی با فرم محدب طراحی شده و نسبت به GT1 برای نواحی کوچکتر کاربرد بیشتری دارد. این ابزار دارای یک لبه با یک پخ و یک لبه با دو پخ و همچنین دو برجستگی محدب است.

طبق مشخصات رسمی، GT2 میتواند در نواحی مختلفی مانند عضلات دوسر و سهسر بازویی، عضلات خمکننده و بازکننده مچ، آرنج، کشکک و پاشنه مورد استفاده قرار گیرد.
GT2 از استروکهایی مانند Sweeping، Fanning، Swiveling و Scooping پشتیبانی میکند.
نکته برای هنرجو:
GT2 را میتوان زمانی بکار گرفت که فرم ناحیه یا اندازه بافت، کنترل بیشتری نسبت به بکارگیری یک ابزار بزرگتر نیاز داشته باشد.
۳. ابزار GT3؛ برای کار متمرکز و دقیقتر
برای محلیسازی و کار دقیقتر روی محدودیتهای بافت نرم در نواحی کوچکتر طراحی شده است. این ابزار دارای یک لبه درمانی محدب با یک پخ است و به دلیل طراحی خود امکان کار متمرکزتر را فراهم میکند.

این ابزار برای استروکهایی مانند Brushing، Strumming و J-Stroke استفاده میشود.
در مقایسه با ابزاری مانند GT1، اینجا هدف بیشتر تمرکز روی یک محدوده مشخص است تا پوشش دادن یک سطح بزرگ.
نکته برای هنرجو:
وقتی از ابزار کوچکتر استفاده میکنید، کنترل حرکت اهمیت بیشتری پیدا میکند. کوچکتر بودن ابزار به معنی مناسب بودن فشار بیشتر نیست.
۴. ابزار GT4؛ برای تطبیق با فرمهای مختلف بافت
برای ارزیابی و کار روی بافتهای مقعر و همچنین کار متمرکز روی بافتهای محدب طراحی شده است. این ابزار دارای یک لبه محدب با یک پخ است و امکان استفاده از آن با یک یا دو دست وجود دارد.

GT4 بهخصوص با استروکهای Sweeping و Fanning مورد استفاده قرار میگیرد.
نکته مهم درباره GT4، تطبیق شکل ابزار با فرم سطح بدن است. بدن یک سطح کاملاً صاف نیست و انحناهای مختلفی دارد؛ بنابراین طراحی ابزار میتواند روی کیفیت تماس و کنترل حرکت تأثیر بگذارد.
نکته برای هنرجو:
در انتخاب GT4 به جای اینکه فقط به نام ناحیه توجه کنید، به فرم سطح بدن و نحوه قرار گرفتن لبه ابزار روی آن نیز توجه کنید.
۵. ابزار GT5؛ مناسب برای نواحی خاص و بیندندهای
GT5 برای ارزیابی و کار روی بافتهای محدب طراحی شده و یکی از ویژگیهای مهم آن، طراحی مناسب برای ناحیه بیندندهای (Intercostal) است. این ابزار دارای طراحی مقعر با یک پخ است.

طبق مشخصات رسمی، GT5 میتواند در نواحی مانند گردن، دلتوئید، عضله دوقلو یا Gastrocnemius، عضلات نزدیککننده ران و ناحیه بیندندهای مورد استفاده قرار گیرد.
استروکهایی مانند Sweeping، Fanning، Swiveling و Scooping نیز برای این ابزار معرفی شدهاند.
نکته مهم:
کار روی نواحی حساس یا نزدیک ساختارهای مهم بدن به شناخت دقیق آناتومی و آموزش عملی نیاز دارد
۶. ابزار GT6؛ برای نواحی کوچک و موضعی
GT6 یکی از ابزارهای کوچکتر و دقیقتر سیستم گراستون است و برای نواحی بسیار محدود و کار موضعی طراحی شده است. این ابزار یک لبه محدب با یک و دو پخ دارد و علاوه بر لبه درمانی، دارای نوک و قسمت قلابمانند یا Hook/Knob نیز هست.

در مشخصات رسمی، از GT6 برای نواحی مانند انگشتان، عضلات بیناستخوانی دست و آشیل نام برده شده است. همچنین این ابزار از استروکهایی مانند Sweeping، Scooping، Brushing، Strumming و J-Stroke پشتیبانی میکند.
به دلیل اندازه و طراحی آن، GT6 امکان کار دقیقتری روی نواحی کوچک را فراهم میکند.
نکته برای هنرجو:
هرچه ناحیه کوچکتر و حساستر باشد، شناخت آناتومی و کنترل ابزار اهمیت بیشتری پیدا میکند. بنابراین نباید GT6 را صرفاً به دلیل اندازه کوچک آن برای فشار بیشتر یا کار عمیقتر در نظر گرفت.
جدول مقایسه ابزارهای گراستون
| ابزار | کاربرد کلی | ویژگی اصلی | نمونه نواحی |
|---|---|---|---|
| GT1 | پوشش و ارزیابی سطح وسیع | بزرگتر و مناسب گروههای عضلانی بزرگ | ران و گروههای عضلانی بزرگ |
| GT2 | کار روی بافتهای محدب و نواحی کوچکتر | انحنا و دو Knob | بازو، مچ، آرنج، پاشنه |
| GT3 | کار دقیق و موضعی | لبه محدب و تمرکز بیشتر | نواحی کوچکتر |
| GT4 | تطبیق با فرمهای مقعر و محدب | طراحی مناسب برای تطبیق با سطح بدن | نواحی مختلف بدن |
| GT5 | کار روی بافتهای محدب و بیندندهای | طراحی مقعر و مناسب نواحی خاص | گردن، دلتوئید، ساق، بیندندهای |
| GT6 | کار بسیار موضعی و دقیق | نوک و قسمت قلابمانند | انگشتان، بیناستخوانی، آشیل |
این جدول یک راهنمای کلی است و نباید به این معنی باشد که هر ابزار فقط برای یک ناحیه خاص استفاده میشود. انتخاب نهایی ابزار باید بر اساس آموزش عملی، ارزیابی بافت، شکل ناحیه و هدف کار انجام شود.
اصول کار با ابزار گراستون
چهار مفهوم مهم هنگام کار با ابزار عبارتاند از:
زاویه، فشار، سرعت و کنترل.
البته این چهار عامل را نباید جدا از وضعیت فرد و هدف جلسه در نظر گرفت.
زاویه ابزار
تغییر زاویه ابزار میتواند نحوه تماس آن با بدن را تغییر دهد. به همین دلیل در آموزش گراستون، هنرجو باید بصورت عملی یاد بگیرد که چگونه زاویه ابزار را کنترل کند و چگونه پاسخ بدن را هنگام تغییر تماس بررسی کند.
فشار مناسب
فشار بیشتر به معنی تکنیک بهتر نیست. شدت کار باید با هدف تکنیک، ناحیه موردنظر و پاسخ فرد هماهنگ باشد.
سرعت حرکت
حرکت سریعتر لزوماً به معنی اجرای بهتر نیست. برای یک هنرجو، در مراحل اولیه اینکه بتواند ابزار را کنترل کند، تماس را به شکل پایدار ایجاد کند و پاسخ بدن را زیر نظر داشته باشد؛ مهمتراز سرعت اجرا است.
کنترل ابزار
مهارت واقعی زمانی شکل میگیرد که بتوانید فشار، زاویه، مسیر و سرعت را بدون حرکات ناگهانی و بدون از دست دادن کنترل تغییر دهید. به زبان ساده: کنترل ابزار از قدرت دست مهمتر است.
واکنش بدن بعد از گراستون
بعد از گراستون ممکن است در ناحیه تحت درمان قرمزی پوست، حساسیت یا درد خفیف و گاهی کبودی ایجاد شود. شرکت Graston Technique نیز این موارد را از واکنشهای شایع و معمولاً موقتی معرفی میکند و میگوید این واکنشها معمولاً طی چند روز کاهش پیدا میکنند. با این حال، کبودی یا درد بیشتر لزوماً به معنی مؤثرتر بودن تکنیک نیست؛ حتی منابع رسمی گراستون تأکید میکنند که این تکنیک نباید با هدف ایجاد درد یا کبودی شدید انجام شود و درمانگر باید شدت کار را بر اساس واکنش فرد تنظیم کند.
اگر درد شدید یا غیرمعمول، تورم قابل توجه، تغییرات پوستی نگرانکننده یا واکنشی که بهجای کاهش، ادامه پیدا میکند، ادامه درمان بدون ارزیابی مجدد مناسب نیست.
چه شرایطی ممکن است استفاده از گراستون را نامناسب کند؟
- آسیب یا التهاب حاد: مثلاً فرد بهتازگی دچار آسیب شده و ناحیه هنوز متورم، بسیار حساس یا ملتهب است. در این مرحله نباید صرفاً به دلیل درد یا سفتی، ابزار را روی بافت اعمال کرد. التهاب حاد در فهرست احتیاطها و موارد منع استفاده از GT قرار دارد.
- جراحی یا آسیب پوستی اخیر: اگر محل موردنظر هنوز در حال ترمیم است، زخم باز دارد یا فرد بهتازگی جراحی شده، تحریک مکانیکی مستقیم میتواند نامناسب باشد. «جراحی اخیر» و برخی مشکلات پوستی در منابع آموزشی رسمی گراستون بهعنوان موارد احتیاط/منع مطرح شدهاند.
- تورم یا شرایط خاص بافتی: وجود تورم غیرمعمول یا شرایطی مانند لنفادم نیازمند احتیاط و ارزیابی مناسب است و نباید با یک بافت معمولی و صرفاً سفتشده اشتباه گرفته شود.
- بیماری یا علائم عمومی حاد: اگر فرد دچار بیماری حاد یا علائم شبیه آنفلوآنزا باشد، انجام تکنیک بدون توجه به وضعیت عمومی بدن تصمیم مناسبی نیست؛ بیماری حاد نیز در فهرست احتیاطهای رسمی GT آمده است.
- وضعیتهایی که روی پوست یا ترمیم بافت اثر میگذارند: مشکلات پوستی فعال، محل تزریق اخیر و بعضی شرایط پزشکی میتوانند باعث شوند درمانگر نیاز به تغییر برنامه، اجتناب از آن ناحیه یا ارجاع فرد برای ارزیابی داشته باشد.
چگونه یک دوره آموزش گراستون مناسب انتخاب کنیم؟
اگر قصد شرکت در دوره دارید، فقط به عنوان «دوره گراستون» توجه نکنید. سرفصل دوره را بررسی کنید و ببینید آیا موارد زیر پوشش داده میشوند:
- آناتومی و کینزیولوژی
- شناخت ابزار
- نحوه گرفتن ابزار
- استروکهای پایه
- ارزیابی بافت
- انتخاب ابزار
- موارد کاربرد
- موارد منع و احتیاط
- تمرین عملی
- بازخورد مدرس
- پاسخهای مورد انتظار و نامطلوب
- مباحث مربوط به شواهد علمی
بنابراین هنگام انتخاب دوره، محتوای آموزشی و میزان تمرین عملی را جدیتر از وعده یادگیری تعداد زیادی حرکت در مدت کوتاه در نظر بگیرید.
اگر به دنبال یادگیری تکنیک گراستون بهصورت عملی و اصولی هستید، میتوانید در دوره آموزش گراستون ما شرکت کنید. آموزش های استیناس علاوه بر جامعیت موضوع برتری دیگری هم دارند که آن انعطاف در زمان برگزاری است. زمان برگزاری آموزش قابل تنظیم با هنرجو است؛ بنابراین میتوانید زمان مناسب خود را انتخاب کنید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر، فرم موجود در صفحه ی آموزش ماساژ را تکمیل کنید تا برای هماهنگی با شما تماس بگیریم.




